Có nhiều những thiết bị chuyên dụng trong gia đình cần được sử dụng đúng với nguồn điện danh định đã được ghi trên bảng hướng dẩn của nó, nếu không thì tình trạng hoạt động của nó sẽ bất ổn đôi khi lại gây hư hỏng nặng cho chính nó. Những thiết bị khác thực chất cũng cần được sử dụng đúng theo nguồn danh định của nó nhưng nếu có sai đi chút ít thì cũng chưa dẩn đến hậu quả nghiêm trọng nào. Tuy nhiên nếu chúng ta sử dụng được trong tình trạng nguồn điện tốt thì vẫn hay hơn, bền hơn.
Trường hợp của Moteur bơm nước là một ví dụ kinh điển: Nếu điện cao quá chuyện cháy Moteur là bình thường thôi, nhưng nếu điện yếu quá… moteur không chạy được gây nóng lên và cuối cùng cũng cháy!!! Nguồn danh định ghi trên Moteur bơm nước là 220Volts AC / 50 Hz, nếu nguồn yếu hơn 200V bạn sẽ thấy Moetur rất mau nóng và nếu nguồn kém hơn 160V bạn sẽ thấy Moteur chạy rất yếu và nóng dữ dội, khoảng thời gian ngắn sau thì cháy… Vì thế sự cần thiết của một hệ thống bảo vệ quá áp và thấp áp cho Moteur và nhiều thiết bị khác là không thể nào thiếu được đối với những vùng quê có nguồn không ổn định.
Sơ đồ mạch điện bảo vệ quá áp và thấp áp sử dụng RELAY 12V với dòng nhỏ. Nếu thiết bị của bạn có yêu cầu dòng cao hơn có thề đổi loại Relay với mặt tiếp xúc lớn hơn để chịu dòng thích hợp với nhu cầu. Mạch đơn giản, không đòi hỏi phụ tùng cao cấp nhưng hoạt động chính xác và bền bỉ. Nhìn trong hình vẽ bạn có thể đã thấy INPUT 220V và OUTPUT 220V là hai ổ cắm điện. Lổ OUT có hay bị ngắt điện do RELAY 12V chủ động. Transistor D468 có dòng gần 1000mA nên thừa khả năng cấp dòng mở RELAY. Thông thường dòng mở cho các loại Relay 12 không hơn 200mA. Tại B của Transistor D468 có Zener Z5V nghĩa là khi nào điện thế tại chấu giữa VR10K(Thấp áp) có điện thế cao hơn 5,6V thì Relay hít dòng điện thông, tại ngỏ OUTPUT 220V có điện. Nếu nguồn AC thấp, điện thế tại VR10K(Thấp áp) này cũng thấp và khi thấp dưới ngưỡng 5,6V Transistor sẽ ngắt dòng nên Relay nhả à Kết quả là ngỏ OUTPUT 220V mất điện.
Nhưng khi điện thế gia tăng đến qua khỏi 220V thì lại làm cho điện thế tại chấu giữa VR10K(Quá áp) cao hơn ngưỡng 5.6V khi đó Transistor C1815 dẩn là cực C của nó sụt áp trầm trọng, điều này khiến điện thế tầng sau là VR10K(Thấp áp) cũng yếu đi và Transistor D468 ngắt dòng nên sau cùng Relay cũng nhả. Như vậy cả hai tình trạng thấp áp hay quá áp đều làm Relay nhảy và đều ngắt điện để bảo vệ moteur.
Vấn đề quan trọng của mạch này là điều chỉnh sau khi lắp ráp xong. Đầu tiên bạn chỉnh VR10K(Thâp áp) về tối đa, VR10K(Quá áp) về tối thiểu, kế đó bạn làm cho nguồn cung cấp hạ thấp xuống 160V (điều chỉnh máy biến áp Survolteur) và chinh VR10K(Thấp áp) sao cho Relay nhả và ngắt nguồn ra tại OUTPUT 220V.
Kế tiếp, bạn làm cho nguồn cung cấp lên 240V và điều chỉnh VR10(Quá áp) cho đến khi nguồn bị ngắt tại ngỏ ra OUTPUT 220V, tất cả chỉ có vậy thôi, mong rằng bạn sẽ không gặp trở ngại nào khi điều chỉnh. Mạch này đa được ráp và cho chạy thử từ hơn hai năm nay đến giờ vẫn hoạt động tốt. Tuy nhiên nếu bạn có dòng điện bình thường và ít biến đổi thì việc sử dụng mạch này cũng chẳng cần thiết lắm, vì hầu như chảng bao giờ bạn thấy tác dụng gì của nó.
Nếu bạn sử dụng một máy phát điện riêng để cung cấp điện tạm thời trong khi mất điện, bạn nên thiết kế mạch này cho máy phát điện để không làm hư hại các thiết bị gia dụng của bạn cũng đồng thời tránh được quá tải có khả năng làm hỏng Dinamo của máy phát điện nếu tình trạng quá tải có xảy ra. Hệ thống này tuy không có mạch dò dòng tải để tự tắt khi dòng tải lên cao quá danh định, tuy nhiên khi có sự quá tải cho chiếc dinamo nhỏ của bạn thì cũng đồng thời điện áp sụt trầm trọng. Hệ thống cũng tự cúp điện và đóng điện lại khi điện thếp hát ra từ dinamo bình thường, bạn sẽ nhìn thấy sự đóng ngắt liên tục và hiểu rằng đã có hiện tượng quá tải…… Bấy giờ, chuyện của bạn là cắt bớt những tải không cần thiết để bảo vệ thiết bị và bảo vệ cả dinamo phát điện.
(Rê chuột vào hình để xoay lớn lên, có thể click chuột để xem hình gốc độ nét 100% và download tùy ý. Hình ảnh này được upload đa chế độ để bạn có thể tiện dụng)
GIẢI THÍCH HOẠT ĐỘNG CỦA MẠCH ĐIỆN: